مهندسي معماري
مهندسي معماري
معماري در لغت به معناي علم بنايي و آبادسازي آمده است و معمار به معناي بسيار عمارتكننده و كسي است كه در آباداني جهان ميكوشد. قدمت معماري به عنوان يك فن براي ايجاد سرپناه، به قدمت تاريخ بشر ميرسد؛ اما معماري، امروزه، تركيبي از صنعت ساختمانسازي به علاوهي هنر، فلسفه، جامعهشناسي، روانشناسي اجتماعي، اقتصاد، انسانشناسي، فرهنگ، آداب و رسوم و سنتها، جغرافياي طبيعي و انساني، برنامهريزي و توسعهي اقتصادي و علوم طبيعي مانند زيستشناسي و محيط زيست است. از اين رو ميتوان گفت كه اين رشته به دليل اين خصلت و به ويژه با توجه به ماهيت هنري و نقش مهمي كه خلاقيت هنري در آن ايفا ميكند، اساساً با ساير رشتههاي مهندسي متفاوت است. توجه به اين نكتهها و تحقيق و بررسي در اينباره براي دانشآموزاني كه مايل به انتخاب رشتهي معماري هستند، بسيار ضروري است. رشتهي معماري به لحاظ عرصهي وسيع و گستردهاي كه دارد، در زمينهي كارهاي اجرايي و مشاغل، بسيار متنوع است و اين نكته را ميتوان به عنوان يكي از وجوه امتياز اين رشته قلمداد كرد؛ به طوري كه امكان فعاليت در بخشهاي دولتي و خصوصي به صورت مستقل و فردي يا در چارچوب همكاريهاي جمعي ميسر است و از اين رو ميتواند جوابگوي طيف وسيعي از استعدادها و سليقههاي گوناگون باشد.
فارغالتحصيلان رشتهي معماري در نهايت ميتوانند در زمينههاي زير ايفاي نقش كنند:
1. طراحي (تكبنا يا مجموعهي زيستي كوچك)، از طرحهاي اوليه تا مراحل اجرايي كار و طراحي اجزا و عناصر تشكيلدهندهي بنا.
2. رهبري و سرپرستي دفترهاي مشاور و معماري (مهندسي مشاور)
3. نظارت عمومي و عالي بر صحت انجام كار در عمليات اجرايي ساختماني (مهندس ناظر)
4. مديريت و هماهنگي اجرايي پروژههاي معماري (مديريت پروژه)
5. تأسيس و سرپرستي مؤسسههاي پيمانكاري و احداث ساختمان
6. همكاري با همهي متخصصاني كه كارشان با ساماندهي فضاي زيست مرتبط است، مانند اكولوژيستها، جغرافيدانها، اقليمشناسان، برنامهريزان اقتصادي و اجتماعي و ...
7. طراحي پاركها و ميدانهاي شهري و محوطهسازي
8. مشاركت در پروژههاي برنامهريزي و طراحي شهري و شهرسازي
9. طراحي تكبناها در مقياس كوچك و انجام دكوراسيون داخلي
10. انجام كارهاي پژوهشي و آموزشي در زمينهي طراحي فضاي زيست
رشتهي مهندسي معماري در حال حاضر به صورت كارشناسي ارشد پيوسته ارائه ميشود، اما از آنجا كه برخي از دانشجويان بدون شناخت كافي اقدام به انتخاب اين رشته ميكنند و برخي ديگر در همان سالهاي اوليهي دورهي تحصيل، جذب بازار كار ميشوند، طرح ناپيوسته كردن اين رشته در شوراي برنامهريزي وزارت فرهنگ و آموزش عالي مطرح شده و به تصويب رسيده است.
گرايشهاي مهندسي معماري
در شكل فعلي، ارائهي رشتهي معماري به صورت كارشناسي ارشد پيوسته است و دانشجويان، واحدهاي يكساني را در طول دوره دريافت ميكنند؛ اما در سيستم جديد، پس از طي دورهي كارشناسي و شركت در آزمون كارشناسي ارشد، دانشجويان يكي از گرايشهاي طراحي فضاهاي آموزشي، طراحي فضاهاي درماني و بهداشتي، طراحي فضاهاي مسكوني، مرمت، فن ساختمان، طراحي شهري، آموزش معماري و برنامهريزي شهري را انتخاب ميكنند.
در مقطع دكترا نيز دانشجويان پس از انجام آزمون مربوط، جذب اين گرايشها ميشوند: حوزهي تاريخ معماري و مرمت، حوزهي طراحي شهري و شهرسازي، حوزهي مباحث نظري و تئوريك معماري، حوزهي محوطهسازي، حوزهي تكنولوژي و فن ساختمان، حوزهي مديريت.
پيشزمينههاي لازم
امروزه رشتهي معماري به دليل دارا بودن جذابيتهاي هنري و احساسي (كه ساير رشتههاي فني و مهندسي فاقد آناند) در ميان دانشآموزان دبيرستاني مقبوليت زيادي دارد و رقابت شديدي براي ورود به اين رشته ميبينيم. لازمهي موفقيت در طراحي معماري، داشتن استعداد هنري و به كار گرفتن عنصر خلاقيت در روند طراحي است.
توفيق در تحصيل رشتهي معماري و موفقيت در كار معماري را بايد به طور جداگانه مورد ملاحظه قرار داد؛ يعني عدم توفيق در تحصيلات آكادميك معماري به منزلهي از دست دادن آيندهي شغلي نيست. ممكن است فردي با استعداد هنري پايين، در آينده به يك مهندس ناظر خوب، مدير پروژه، برنامهريز شهري يا يك شهرساز موفق تبديل شود؛ اما در هر حال اين فرد هيچگاه به يك طراح معماري موفق مبدل نخواهد شد.
معماري در لغت به معناي علم بنايي و آبادسازي آمده است و معمار به معناي بسيار عمارتكننده و كسي است كه در آباداني جهان ميكوشد. قدمت معماري به عنوان يك فن براي ايجاد سرپناه، به قدمت تاريخ بشر ميرسد؛ اما معماري، امروزه، تركيبي از صنعت ساختمانسازي به علاوهي هنر، فلسفه، جامعهشناسي، روانشناسي اجتماعي، اقتصاد، انسانشناسي، فرهنگ، آداب و رسوم و سنتها، جغرافياي طبيعي و انساني، برنامهريزي و توسعهي اقتصادي و علوم طبيعي مانند زيستشناسي و محيط زيست است. از اين رو ميتوان گفت كه اين رشته به دليل اين خصلت و به ويژه با توجه به ماهيت هنري و نقش مهمي كه خلاقيت هنري در آن ايفا ميكند، اساساً با ساير رشتههاي مهندسي متفاوت است. توجه به اين نكتهها و تحقيق و بررسي در اينباره براي دانشآموزاني كه مايل به انتخاب رشتهي معماري هستند، بسيار ضروري است. رشتهي معماري به لحاظ عرصهي وسيع و گستردهاي كه دارد، در زمينهي كارهاي اجرايي و مشاغل، بسيار متنوع است و اين نكته را ميتوان به عنوان يكي از وجوه امتياز اين رشته قلمداد كرد؛ به طوري كه امكان فعاليت در بخشهاي دولتي و خصوصي به صورت مستقل و فردي يا در چارچوب همكاريهاي جمعي ميسر است و از اين رو ميتواند جوابگوي طيف وسيعي از استعدادها و سليقههاي گوناگون باشد.
فارغالتحصيلان رشتهي معماري در نهايت ميتوانند در زمينههاي زير ايفاي نقش كنند:
1. طراحي (تكبنا يا مجموعهي زيستي كوچك)، از طرحهاي اوليه تا مراحل اجرايي كار و طراحي اجزا و عناصر تشكيلدهندهي بنا.
2. رهبري و سرپرستي دفترهاي مشاور و معماري (مهندسي مشاور)
3. نظارت عمومي و عالي بر صحت انجام كار در عمليات اجرايي ساختماني (مهندس ناظر)
4. مديريت و هماهنگي اجرايي پروژههاي معماري (مديريت پروژه)
5. تأسيس و سرپرستي مؤسسههاي پيمانكاري و احداث ساختمان
6. همكاري با همهي متخصصاني كه كارشان با ساماندهي فضاي زيست مرتبط است، مانند اكولوژيستها، جغرافيدانها، اقليمشناسان، برنامهريزان اقتصادي و اجتماعي و ...
7. طراحي پاركها و ميدانهاي شهري و محوطهسازي
8. مشاركت در پروژههاي برنامهريزي و طراحي شهري و شهرسازي
9. طراحي تكبناها در مقياس كوچك و انجام دكوراسيون داخلي
10. انجام كارهاي پژوهشي و آموزشي در زمينهي طراحي فضاي زيست
رشتهي مهندسي معماري در حال حاضر به صورت كارشناسي ارشد پيوسته ارائه ميشود، اما از آنجا كه برخي از دانشجويان بدون شناخت كافي اقدام به انتخاب اين رشته ميكنند و برخي ديگر در همان سالهاي اوليهي دورهي تحصيل، جذب بازار كار ميشوند، طرح ناپيوسته كردن اين رشته در شوراي برنامهريزي وزارت فرهنگ و آموزش عالي مطرح شده و به تصويب رسيده است.
گرايشهاي مهندسي معماري
در شكل فعلي، ارائهي رشتهي معماري به صورت كارشناسي ارشد پيوسته است و دانشجويان، واحدهاي يكساني را در طول دوره دريافت ميكنند؛ اما در سيستم جديد، پس از طي دورهي كارشناسي و شركت در آزمون كارشناسي ارشد، دانشجويان يكي از گرايشهاي طراحي فضاهاي آموزشي، طراحي فضاهاي درماني و بهداشتي، طراحي فضاهاي مسكوني، مرمت، فن ساختمان، طراحي شهري، آموزش معماري و برنامهريزي شهري را انتخاب ميكنند.
در مقطع دكترا نيز دانشجويان پس از انجام آزمون مربوط، جذب اين گرايشها ميشوند: حوزهي تاريخ معماري و مرمت، حوزهي طراحي شهري و شهرسازي، حوزهي مباحث نظري و تئوريك معماري، حوزهي محوطهسازي، حوزهي تكنولوژي و فن ساختمان، حوزهي مديريت.
پيشزمينههاي لازم
امروزه رشتهي معماري به دليل دارا بودن جذابيتهاي هنري و احساسي (كه ساير رشتههاي فني و مهندسي فاقد آناند) در ميان دانشآموزان دبيرستاني مقبوليت زيادي دارد و رقابت شديدي براي ورود به اين رشته ميبينيم. لازمهي موفقيت در طراحي معماري، داشتن استعداد هنري و به كار گرفتن عنصر خلاقيت در روند طراحي است.
توفيق در تحصيل رشتهي معماري و موفقيت در كار معماري را بايد به طور جداگانه مورد ملاحظه قرار داد؛ يعني عدم توفيق در تحصيلات آكادميك معماري به منزلهي از دست دادن آيندهي شغلي نيست. ممكن است فردي با استعداد هنري پايين، در آينده به يك مهندس ناظر خوب، مدير پروژه، برنامهريز شهري يا يك شهرساز موفق تبديل شود؛ اما در هر حال اين فرد هيچگاه به يك طراح معماري موفق مبدل نخواهد شد.
+ نوشته شده در دوشنبه یازدهم دی ۱۳۹۱ ساعت 11:40 توسط گروه پاسارگاد
|