نظريه انشتين در سايه ترديد

نظريه انشتين در سايه ترديد

 

در ادامه مطلب...

 

 

ادامه نوشته

آيا نور وزن دارد؟

نور يکي از اشکال پرتو الکترومغناطيسي بوده که بر اساس نظريات ارائه شده، توده فوتون‌هاي آن با دامنه يا طيف اين پرتو در ارتباط است و اگر همان‌گونه که بسياري از دانشمندان عقيده دارند برد نامحدودي داشته باشد، به اين ترتيب بايد فوتون‌ها بدون وزن باشند. بر اساس فرمول E=mc2 که از سوي انيشتين معرفي گرديد نور داراي انرژي و برخي مشخصه‌هاي ديگر است، از اين رو مي‌تواند به گونه‌اي رفتار کند که داراي جرم ‌باشد

 

 

 

7 درس از درس هاي عاشورا

-عاشورا و انسانيت 
يکي از ماندگارترين پيام هاي عاشورا که براي تمام بشريت در طول تاريخ،چه مسلمان و چه غيرمسلمان،آموزنده و زندگي سازاست،اين جمله امام(ع) است که فرمودند: «اگر دين نداريد، لااقل آزاده باشيد.» امام(ع) در اين جمله به اين نکته اشاره مي کند که انسانيت يک ملاک بسيار ارزشمند است که جداي از هر دين و مسلک که انسان ها از آن پيروي مي کنند و مؤمن به خداوند که يا کافر هستند، يک گوهر دروني در وجود تمام آنهاست که به نام انسانيت که اگر هر فرد به آن مراجعه کند، مي تواند راه درست و حقيقت را پيدا کند و حق و ناحق را به واسطه همين گوهر دروني تا حدود زيادي تشخيص دهد. در جاي ديگرايشان فرمودند: «دين لغلغه دهان شما نباشد.» يعني به مسايل دين به صورت ظاهري نگاه نکنيد بلکه تلاش کنيد تا آن را در زندگي خود متبلور و متجلي کنيد. نمود حضور دين در زندگي ايشان،بزرگي روح، عزت و کرامت انساني، به اسارت نگرفتن روح انسان در دام خواهش ها و وسوسه ها و تسليم نشدن در برابر آنچه انسانيت و روح انساني را ذليل مي کند، خواهد بود. به همين دليل است که امام(ع) مي فرمايد: «مرگ در مسير عزت،حيات جاودان است.»

2-عاشورا و اميد 

امام حسين(ع) در آن شرايط سنگين قبل از شهادتش، خانواده اش را جمع مي کند و به ايشان مي فرمايد: «براي سختي ها و مشکلات آماده باشيد و مطمئن باشيد که خداوند، شر دشمنان را از شما دور مي کند.»
امام(ع) با اينکه مي داند چه شرايط سختي در انتظار خانواده اش است آنها را براي چنين مصايبي آماده مي کند و به عنوان بزرگ ترين خانواده،اعضاي خانواده اش را متوجه رحمت و عنايت خداوند مي کند و اينکه همه چيز در اراده خداوند است. اين يک پيام خانوادگي دارد براي تمام کساني که در زندگي با مشکلاتي رو به رو مي شوند و به سرعت دچار افت روحيه مي شوند يا عنان اختيار از کف مي دهند. 
امام(ع) در سخت ترين شرايط به خانواده اش روحيه مي دهد و زماني که حضرت زينب(س) بي تابي مي کند، امام(ع) دست روي سينه خواهرش مي گذارد و مي فرمايد: «مبادا شيطان صبر و شکيبايي تو را از بين ببرد». اينها همه درس هايي است که ما ازاين واقعه عاشورا مي گيريم و مي توانيم در زندگي، از آنها استفاده کنيم. 

3-عاشورا و عبوديت

يکي از مهم ترين پيام هاي واقعه عاشورا،بحث توحيد است. اينکه تمام سختي ها و مصايب عاشورا به دليل اين بود که امام حسين(ع) فقط تسليم امر خداوند بوده تا جاهليت به وجود آمده را از بين ببرد. اگر در جملات آخر امام(ع) قبل از شهادت تأمل کنيم،مي بينيم که ايشان مي فرمايند: «خداوندا من تسليم امرتو هستم و به قضاي تو رضايت دارم و معبودي جز تو نمي شناسم و پرستش نمي کنم. و فريادرس فريادرسان هستي.»
توجه کنيد که در نمازهاي يوميه که هر روز مي خوانيم مي گوييم: «اياک نعبدواياک نستعين». چند نفر از ما به اين جمله توجه مي کنيم؟ در حالي که پيام امام(ع) در آخرين لحظات زندگي اش همين آيه است. اين همان چيزي است که به عنوان سلامت معنوي از آن نام مي برند. سلامت معنوي يعني اينکه زندگي ما رنگ خدايي بگيرد و به آزادي معنوي دست پيدا کنيم که از غيرخدا جدا شويم و به توحيد فکري و عملي ناب برسيم. متأسفانه افرادي هستند که در زندگي وقتي با يک مشکل رو به رو مي شوند اولين چيزي که فراموش مي کنند خداست و براي حل مشکل خود دست به دامان اين و آن مي شوند. پيام عاشورا استقامت، صبر و اميد است و اينکه خداوند قادر بر تمام مسايل است. انساني که به اين مراحل برسد و اين پيام را در زندگي خود متجلي کند، هيچ گاه در برابر زور و باطل قد خم نمي کند و سازش نمي پذيرد چون به خداوند تکيه دارد و ايمان دارد که حق و حقيقت،نهايتاً پيروز است. به اين صورت است که پيام امام حسين(ع) و عاشورا، جهت زندگي انسان ها را تغيير مي دهد و اتفاقاً در تحمل سختي هاي دنياي امروز هم راه گشاست. 

4-عاشورا و آزادگي 

بحث بسيار مهم ديگري که از پيام هاي بزرگ پديده عاشورا است، بحث آزادي افراد در انتخاب و تصميم گيري است. آنجا که امام(ع) در شب عاشورا تمام يارانش را جمع کرد و به ايشان فرمود: «من تکليف دارم و اين دشمنان با من سروکار دارند و اگر شما هم بمانيد،کشته خواهيد شد. هيچ تکليفي بر شما نيست» و چراغ ها را خاموش مي کند و مي فرمايد: «هر کس که مي خواهد از همين راه که آمده است، بازگردد.» آيا شما آزادي عمل و اختياري بيش از اين در طول تاريخ سراغ داريد؟ وقتي که امام(ع) مي فرمايد: «من بيعت خودم را از شما برمي دارم.» يعني از آنچه که خود ايشان صاحب حق و اختيار است هم کوتاه مي آيد و از حق خودش نيز مي گذرد. فقط به اين دليل که به اصل آزادمنشي و آزادي در تصميم گيري و تفکر افراد احترام مي گذارد. امام(ع) با اين کار قصد داشت فقط افرادي را در کنار خود نگه دارد که به اهميت موضوع و باطن اعمال ايشان آگاهي داشتند و نه از روي جهل و يا اجبار در کنارامام(ع) مانده بودند. به همين دليل فرمودند: «آن تعداد معدود افرادي که با من هستند، بايد از آگاه ترين انسان ها باشند.» افرادي که عقيده کامل داشتند که امام(ع) براي رضاي خداوند و اجراي تصميم الهي دست به اين کار زده است نه از روي قدرت طلبي و حرص دنيوي.

5-عاشورا و اتمام حجت

گاهي در مورد برخي از حوادث عاشورا و اعمال و سخنان امام(ع) صحبت هايي مي شود که حق مطلب را ادا نمي کند. يکي از آن موارد بردن کودک چند ماهه به نزديک خيمه گاه دشمن و طلب آب کردن از دشمن براي آن نوزاد است. 
شايد در يک نگاه ظاهري و دنيوي همه افراد نيز در شرايط مشابه چنين عملي را انجام دهند و براي نجات فرزند خود از لشکر دشمن تقاضاي آب نمايند اما اگر در اين مسايل دقيق شويم،متوجه مي شويم که امام(ع) با اين کار خود حجت را بر جاهلان تمام کرد و به تمام افراد در طول تاريخ نشان داد که چه کساني در برابر او صف آرايي کرده بودند. اين يک حرکت سمبوليک براي آشکار شدن نوع عملکرد و تفکر افرادي بوده که دربرابر امام(ع) صف آرايي کرده بودند. امام حسين(ع) در شديدترين شرايط طوري رفتار کردند که امروز براي بشريت هيچ نقطه مبهم و تاريکي باقي نماند و ايشان مي دانستند که چه گروه جاهل و متحجر و دنياطلبي در برابرش صف کشيده اند. آنها همان قاسطين، مارقين و ناکثين بودند که در برابر پدر ايشان ايستاده بودند. اگر کمي دقت کنيد، مي بينيد که کسي که سر امام(ع) را از تن جدا مي کند از خوارجي بوده که در برابر امام علي (ع) مي جنگيد. بنابراين امام(ع) به خوبي لشکريان جاهل دشمن را مي شناخت و با اين عمل خود هويت اين جاهلان را براي تمام آيندگان روشن ساخت.

6-عاشورا و کنترل اجتماعي

از ديگر پيام هاي عاشورا، بحث امر به معروف و نهي از منکر است که امروز در دنيا به عنوان کنترل اجتماعي از آن ياد مي شود. از آنجايي که جامعه يک سيستم است و تمام سيستم ها نياز به نگهداري و کنترل و نظارت دارند، جامعه نيز از اين موضوع مستثنا نيست و اين بحث کنترل اجتماعي را به وجود مي آورد. اين کنترل بايد بر مبناي علم، منطق و اخلاق باشد که ما در اسلام آن را مي بينيم، وقتي به بيانات امام(ع) دقت مي کنيم،ايشان مي فرمايند: «هدف قيام من قدرت طلبي نيست.» اين يک پيام و آموزه مهم براي مديران و مسؤولان است. امام(ع) از روي ظلم،خشونت و قدرت طلبي قيام نکرد بلکه هدف ايشان نشان دادن راه درست از بيراهه ها به امت جدش رسول خدا(ص) بود. اين همان کنترل اجتماعي است که امروزه از آن ياد مي شود. با کمي دقت مي بينيم که اين امر به معروف و نهي از منکر از نهاد خانه و خانواده آغاز مي شود. از وقتي که شما به کودک خود سلام کردن مي آموزيد و به او ياد مي دهيد که دروغ نگويد،اولين اصول امر به معروف و نهي از منکر را به او آموزش داده ايد. 

7-عاشورا وشفا بخشي 

ويکتور فرانکل در کتاب خود به نام «انسان در جستجوي معنا» به اين نکته اشاره دارد که تمام زندگي انسان ها داراي معنا و مفهوم است. انسان بايد اين معاني را دريابد،بياموزد و از آنها در جهت رسيدن به پيشرفت و تعالي بهره مند شود. وقتي ما در زندگي انسان هاي بزرگي همچون امام حسين(ع) فکر کنيم و با آن ارتباط معنايي پيدا کنيم، ديگر صورت ظاهر را رها خواهيم کرد و به آنجايي مي رسيم که مي توانيم ذره اي از اين عظمت و شکوه را دريابيم و روح خويش را به سطوح بزرگ تر ارتقا دهيم. وقتي که شما تصميم مي گيريد با استفاده از آموزه هاي زندگي اين بزرگان به سمت خداوند نزديک شويد و در جهت اين تصميم گيري تلاش مي کنيد، به طور قطع عنايات الهي شامل حال شما خواهد شد و شما در تمام امور زندگي خود آثار آن را احساس خواهيد کرد. 

همان طور که در طول تاريخ پيامبران و اولياي الهي از حضرت آدم(ع) تا ديگر پيامبران معجزات بي شماري را به مردم نشان داده اند،شکي نيست که با برقراري يک ارتباط معنوي قوي با روح بزرگوار امامان(ع) مي توان آثار عظيم آن را در زندگي فردي شخصي مشاهده کرد. بسياري افراد که پيرو اديان ديگر هستند،وجود دارند که ارادت خاصي نسبت به امام حسين(ع)،حضرت ابوالفضل(ع) و ديگر شهداي واقعه عاشورا دارند،چرا که توانسته اند اين ارتباط معنوي را ايجاد کنند، برقراري اين گونه ارتباطات نيازمند مسلمان بودن نيست چون امام حسين(ع) محدود به مسلمانان و شيعيان نيست و اين همان روح بلند امام(ع) و شهداي واقعه عاشورا است که در تمام تاريخ و انسان ها سايه گسترده است و هر انساني با توجه به ميزان تلاش و ارادت خود مي تواند از آن بهره مند شود.

 

 

مقالات علمی

دوره مديريت سازمان که معادل Master of Business Administration)MBA ) است به منظور پرورش مديران کارآمد براي اداره سازمانهاي اقتصادي - اجتماعي، توليدي و خدماتي طراحي شده است.

رشته MBA يا مديريت حرفه اي بازرگاني چنانچه از نامش پيداست تنها مديريت بازرگاني نيست. از آنجا که در ايران آموزش مديريت به سه شاخه اصلي بازرگاني، صنعتي و دولتي تقسيم مي شود براي اکثر متقاضيان اين گمان پيش مي آيد که MBA تنها در برگيرنده مباحث مديريت بازرگاني است و به طور مثال براي مديريت صنعتي بايد به سراغ رشته ديگري رفت در حالي که اين تصور کاملا اشتباه است.

MBA مديريت Business است و Business يعني کليه عملياتي که از توليد تا فروش و خدمات پس از فروش کالا يا خدمات را شامل مي شود و به صورت مکرر اتفاق مي افتد.

براي رشته MBA حدود 30 گرايش مختلف در کشورهاي مختلف تعريف شده است. اما چهار گرايش اصلي اين رشته که تقريبا در همه دانشگاه ها تدريس مي شوند به شرح زير است:

1- بازاريابي و مديريت فروش ( Marketing )

2- مديريت مالي و مديريت موسسات مالي ( Finance )

3- مديريت توليد و سيستمهاي توليد و پروژه ( Operation )

4- مديريت منابع انساني ( Human Resources )

 

امروزه حتي MBA با گرايش هايي مانند تجارت الکترونيک و فن آوري اطلاعات نيز ارائه مي شود که نشان از انعطاف پذيري بالا و نياز روز افزون به فارغ التحصيلان اين رشته است.

متاسفانه امروزه بسياري بدون توجه به محتواي MBA آن را با نام مديريت سازمان مي شناسند و تنها به بخش بسيار کوچکي از اهدافي که در اين دوره بررسي مي شود مي پردازند. اگر بخواهيم تعريفي دقيقتر از اهداف MBA داشته باشيم بايد توجه داشت که هدف اين دوره پذيرش فارغ التحصيلان دوره هاي کارشناسي در رشته هاي مختلف به خصوص رشته هاي فني و مهندسي و پرورش افرادي است که قادر باشند در زمينه هاي ذيل انجام وظيفه نمايند:

(1) اداره و راهبري مؤثر و کارآمد سازمان يا يک بخش تخصصي از آن نظير بخش هاي توليدي، بازاريابي و فروش، اطلاعات و مالي

(2) ايجاد تحول در يک بخش تخصصي سازمان

(3) طراحي، هدايت و رهبري تحول در کل سازمان پس از کسب تجارب عملي در مديريت

(4) کارآفريني با ايجاد فعاليت هاي جديد در درون سازمان و يا ايجاد سازمانهاي جديد

(5) ارائه خدمات مشاوره اي و مطالعاتي در زمينه هاي مزبور به مديران سازمانهاي اقتصادي و اجتماعي

افراديکه در اين دوره پذيرفته مي شوند، حداقل دوره کارشناسي را در يکي از رشته هاي دانشگاهي گذرانده و با حوزه تخصصي دوره کارشناسي آشنائي پيدا کرده اند. اين افراد پس از فرا گرفتن دانش مديريت و تمرين مهارتهاي مديريتي در اين دوره، نيروهاي ارزنده اي خواهند شد که مي توانند با ترکيب دانش تخصصي و مديريتي خود در جهت تحقق هدفهاي بالا نقش مهمي در بهبود مديريت جامعه ايفا نمايند.

 

 

 

مقالات علمی

مهم‌ترين عامل تعيين‌کننده‌ي علاقه‌مندي دانش‌آموز نسبت به درس‌ها و تکاليف مختلف يادگيري تجارب موفقيت‌آميز يا شکست او در يادگيري‌هاي درس‌هاي مختلف است؛ يعني اگر دانش‌آموز طي سال‌هاي مدرسه همواره تجارب موفقيت‌آميزي کسب کند به تدريج بر علاقه‌ي او نسبت به يادگيري درس‌هاي مختلف و محيط مدرسه افزوده مي‌شود. درنتيجه مفهوم مثبتي از خود در او تشکيل مي‌شود، اما اگر اين تجارب غالباً با شکست توأم باشند، اندک اندک در وي، ممکن است بي‌علاقگي نسبت به درس‌ و مدرسه ايجاد شود و سرانجام ممکن است به مفهومي نادرست از خود و توانايي‌هاي خود برسد؛ بنابراين بهترين راه جلوگيري از بي‌علاقگي در دانش‌آموز و افزايش سطح علاقه و نگرش مثبت او نسبت به يادگيري و فعاليت‌هاي مدرسه، فراهم کردن امکانات کسب توفيق در او است.

مشکل کمبود انگيزه‌ي يادگيري دانش‌آموزان يا کمبود علاقه‌ي آنان نسبت به يادگيري مطالب تازه، مي‌تواند ناشي از شکست‌هاي آنان در درس‌هاي مشابه درس جديد است؛ بنابراين بهترين راه رفع مشکل اين است  که کيفيت آموزش را بهبود بخشيم. اين اقدامات سبب افزايش يادگيري و کسب موفقيت دانش‌آموز در درس‌هاي تازه خواهد شد. اين کسب موفقيت باعث مي‌شود دانش‌آموز به تدريج به تصويري مثبت‌تر از توانايي‌هاي خود در يادگيري دست يابد. اگر اين جريان، در چندين واحد يادگيري ادامه يابد، از تصورات منفي دانش‌آموز نسبت به توانايي‌هايش در يادگيري کاسته مي‌شود و به جاي آن تصورات مثبت‌تري در اين مورد کسب خواهد کرد که اين خود علاقه و انگيزه‌ي يادگيري را در او افزايش مي‌دهد

 

 

مهندسي برق

رشته‌ي برق در مقطع كارشناسي به چهار گرايش «مخابرات، كنترل، قدرت و الكترونيك» تقسيم مي‌شود. دانشجويان ابتدا بدون تعيين گرايش و همگي با عنوان رشته‌ي برق به تحصيل مي‌پردازند. متقاضيان هر گرايش پس از گذراندن درس‌هاي پايه و اصلي، با توجه به معدل درس‌هايي که گذرانده‌اند و ظرفيت و توان علمي هر دانشكده، به انتخاب گرايش مي‌پردازند.
تفاوت اين گرايش‌ها چيزي در حدود 20 واحد درسي است؛ زيرا در مسائل كاربردي، هر چهار نوع تخصص، مورد نياز است و اين تفكيك در مسائل علمي تأثير چنداني ندارد.
1. گرايش مخابرات
شبكه‌ي مخابراتي مثل سلسله‌ي اعصاب انسان، جامعه‌ي جهاني را فراگرفته است. تخصص در زمينه‌ي شناخت، نحوه‌ي عملكرد و چگونگي نگهداري و بهره‌برداري، تجزيه و تحليل و طراحي سيستم‌هاي مخابراتي، از اهميت زيادي برخوردار است. هدف اصلي رشته‌ي مخابرات، انتقال اطلاعات به سه شكل صوتي، تصويري و داده (DATA) است.
در ميان تمام گرايش‌هاي برق، گرايش مخابرات بيش‌ترين خصلت رياضي را دارد و تمام تئوري‌ها در قالب رياضيات پيشرفته در آن مطرح مي‌شود. دو درس «آمار و احتمالات» و «الكترومغناطيس» در اين گرايش از اهميت ويژه‌اي برخوردارند.
2. گرايش كنترل
هدف اين علم، كنترل رفتار سيستم‌هاي مختلف با توجه به ورودي‌هاي داده‌شده است. در تمامي سيستم‌ها، مسئله‌ي كنترل اتوماتيك تغيير رفتار سيستم براي نزديك كردن پاسخ‌هاي آن به مقادير مطلوب، همواره مورد نظر است؛ مانند كنترل دماي يك كوره، كنترل دور الكتروموتور، كنترل موشك، كنترل هواپيما و سفينه، كنترل ارتفاع آب و كنترل جريان و ولتاژ يك سيستم و مانند اين‌ها.
در اين علم، با روش‌هاي كنترل يك سيستم سروكار داريم، نه با خود سيستم. ضروري است که يك دانشجوي كنترل، از پايه‌ي رياضي و دانش‌ كامپيوتري قوي برخوردار باشد.
3. گرايش قدرت
موضوع اصلي اين گرايش، توليد، انتقال، توزيع و تبديل انرژي الكتريكي است. مهندسي سيستم‌هاي قدرت و ماشين‌هاي الكتريكي، دو شاخه‌ي كلاسيك اين گرايش هستند كه در آن‌ها مسائلي مانند بررسي، طراحي، بهره‌برداري، كنترل و حفاظت سيستم‌هاي قدرت و اجزاي آن، مورد مطالعه قرار مي‌گيرند و اصول كاري و طراحي انواع ماشين‌هاي الكتريكي آموزش داده مي‌شود. بررسي قواعد و قوانين حاكم بر موتورها و ژنراتورها، از جمله‌ي مطالبي است كه يك مهندس قدرت براي كار در اين زمينه‌ها بايد از آن‌ها اطلاع كافي داشته باشد. از وظايف ديگر يك مهندس قدرت، آشنايي با روش‌هاي توزيع و پخش جريان برق در يك كارخانه، يك ساختمان، يك منطقه يا شهر است. از آن‌چه گفته شد، عملي بودن و كاربردي بودن درس‌هاي مربوط به اين گرايش، معلوم مي‌شود و مي‌توان حدس زد كه بازار كار وسيعي دارد.
4. گرايش الكترونيك
الكترونيك، علم و تكنولوژي عبور ذرات باردار در يك گاز يا يك خلأ يا يك نيمه‌هادي است. به عبارتي، به مطالعه‌‌ي حركت بارهاي الكترونيكي و كنترل حركت آن‌ها براي ايجاد اثرات مطلوب مورد نظر، مي‌پردازد. الكترونيك نوين، به‌وجودآورنده‌ي سيستم‌ها و ابزارهاي پيچيده‌اي است كه در بسياري از موارد، در زندگي روزمره و شاخه‌هاي مختلف صنعتي، پزشكي و مهندسي مورد استفاده قرار مي‌گيرند.
مباحث درسي در رشته‌ي الكترونيك به دو دسته‌ي كلي ديجيتال و آنالوگ تقسيم مي‌شود. در مباحث ديجيتال همه‌ي ديتاها به صورت صفر و يك بيان مي‌شود كه كد صفر، معرف ولتاژ صفر و كد يك، معرف ولتاژ 5+ ولت است؛ ولي در مباحث آنالوگ، اطلاعات مي‌توانند دانه‌هاي ولتاژي مختلفي را دربرداشته باشند. (محدوديتي ندارد).
مباحث ديجيتال، مهندسي برق گرايش الكترونيك را به رشته‌ي كامپيوتر نزديك كرده است. پرداختن به فيزيك و تكنولوژي، ساخت نيمه‌هادي‌ها و طراحي مدار‌هاي مجتمع ميكروالكترونيك، در مقطع فوق ليسانس گرايش الكترونيك انجام مي‌شود؛ ولي از آن‌جا كه تكنولوژي و ساخت بسيار پيشرفته‌اي دارند كه مستلزم هزينه و سرمايه‌گذاري زيادي است، در درس ساختار و زبان ماشين، اصول ساختمان داخلي كامپيوتر و نحوه‌ي كار آن‌ها و چگونگي برنامه‌نويسي به زبان ماشين، آموزش داده مي‌شود. در حال حاضر، با تجمع آي.‌سي‌هاي مختلف و برنامه‌نويسي آن‌ها، ميكروپروسسورها كه قلب كامپيوتر هستند، ساخته مي‌شود.
گرايش الكترونيك به گرايش سخت‌افزار نزديك مي‌شود و دانشجويان برق مي‌توانند با انتخاب درس‌هاي اختياري، به مسائل الكترونيكي كامپيوتر بپردازند.

 

 

 

 

مهندسي برق

رشته‌ي برق در مقطع كارشناسي به چهار گرايش «مخابرات، كنترل، قدرت و الكترونيك» تقسيم مي‌شود. دانشجويان ابتدا بدون تعيين گرايش و همگي با عنوان رشته‌ي برق به تحصيل مي‌پردازند. متقاضيان هر گرايش پس از گذراندن درس‌هاي پايه و اصلي، با توجه به معدل درس‌هايي که گذرانده‌اند و ظرفيت و توان علمي هر دانشكده، به انتخاب گرايش مي‌پردازند.
تفاوت اين گرايش‌ها چيزي در حدود 20 واحد درسي است؛ زيرا در مسائل كاربردي، هر چهار نوع تخصص، مورد نياز است و اين تفكيك در مسائل علمي تأثير چنداني ندارد.
1. گرايش مخابرات
شبكه‌ي مخابراتي مثل سلسله‌ي اعصاب انسان، جامعه‌ي جهاني را فراگرفته است. تخصص در زمينه‌ي شناخت، نحوه‌ي عملكرد و چگونگي نگهداري و بهره‌برداري، تجزيه و تحليل و طراحي سيستم‌هاي مخابراتي، از اهميت زيادي برخوردار است. هدف اصلي رشته‌ي مخابرات، انتقال اطلاعات به سه شكل صوتي، تصويري و داده (DATA) است.
در ميان تمام گرايش‌هاي برق، گرايش مخابرات بيش‌ترين خصلت رياضي را دارد و تمام تئوري‌ها در قالب رياضيات پيشرفته در آن مطرح مي‌شود. دو درس «آمار و احتمالات» و «الكترومغناطيس» در اين گرايش از اهميت ويژه‌اي برخوردارند.
2. گرايش كنترل
هدف اين علم، كنترل رفتار سيستم‌هاي مختلف با توجه به ورودي‌هاي داده‌شده است. در تمامي سيستم‌ها، مسئله‌ي كنترل اتوماتيك تغيير رفتار سيستم براي نزديك كردن پاسخ‌هاي آن به مقادير مطلوب، همواره مورد نظر است؛ مانند كنترل دماي يك كوره، كنترل دور الكتروموتور، كنترل موشك، كنترل هواپيما و سفينه، كنترل ارتفاع آب و كنترل جريان و ولتاژ يك سيستم و مانند اين‌ها.
در اين علم، با روش‌هاي كنترل يك سيستم سروكار داريم، نه با خود سيستم. ضروري است که يك دانشجوي كنترل، از پايه‌ي رياضي و دانش‌ كامپيوتري قوي برخوردار باشد.
3. گرايش قدرت
موضوع اصلي اين گرايش، توليد، انتقال، توزيع و تبديل انرژي الكتريكي است. مهندسي سيستم‌هاي قدرت و ماشين‌هاي الكتريكي، دو شاخه‌ي كلاسيك اين گرايش هستند كه در آن‌ها مسائلي مانند بررسي، طراحي، بهره‌برداري، كنترل و حفاظت سيستم‌هاي قدرت و اجزاي آن، مورد مطالعه قرار مي‌گيرند و اصول كاري و طراحي انواع ماشين‌هاي الكتريكي آموزش داده مي‌شود. بررسي قواعد و قوانين حاكم بر موتورها و ژنراتورها، از جمله‌ي مطالبي است كه يك مهندس قدرت براي كار در اين زمينه‌ها بايد از آن‌ها اطلاع كافي داشته باشد. از وظايف ديگر يك مهندس قدرت، آشنايي با روش‌هاي توزيع و پخش جريان برق در يك كارخانه، يك ساختمان، يك منطقه يا شهر است. از آن‌چه گفته شد، عملي بودن و كاربردي بودن درس‌هاي مربوط به اين گرايش، معلوم مي‌شود و مي‌توان حدس زد كه بازار كار وسيعي دارد.
4. گرايش الكترونيك
الكترونيك، علم و تكنولوژي عبور ذرات باردار در يك گاز يا يك خلأ يا يك نيمه‌هادي است. به عبارتي، به مطالعه‌‌ي حركت بارهاي الكترونيكي و كنترل حركت آن‌ها براي ايجاد اثرات مطلوب مورد نظر، مي‌پردازد. الكترونيك نوين، به‌وجودآورنده‌ي سيستم‌ها و ابزارهاي پيچيده‌اي است كه در بسياري از موارد، در زندگي روزمره و شاخه‌هاي مختلف صنعتي، پزشكي و مهندسي مورد استفاده قرار مي‌گيرند.
مباحث درسي در رشته‌ي الكترونيك به دو دسته‌ي كلي ديجيتال و آنالوگ تقسيم مي‌شود. در مباحث ديجيتال همه‌ي ديتاها به صورت صفر و يك بيان مي‌شود كه كد صفر، معرف ولتاژ صفر و كد يك، معرف ولتاژ 5+ ولت است؛ ولي در مباحث آنالوگ، اطلاعات مي‌توانند دانه‌هاي ولتاژي مختلفي را دربرداشته باشند. (محدوديتي ندارد).
مباحث ديجيتال، مهندسي برق گرايش الكترونيك را به رشته‌ي كامپيوتر نزديك كرده است. پرداختن به فيزيك و تكنولوژي، ساخت نيمه‌هادي‌ها و طراحي مدار‌هاي مجتمع ميكروالكترونيك، در مقطع فوق ليسانس گرايش الكترونيك انجام مي‌شود؛ ولي از آن‌جا كه تكنولوژي و ساخت بسيار پيشرفته‌اي دارند كه مستلزم هزينه و سرمايه‌گذاري زيادي است، در درس ساختار و زبان ماشين، اصول ساختمان داخلي كامپيوتر و نحوه‌ي كار آن‌ها و چگونگي برنامه‌نويسي به زبان ماشين، آموزش داده مي‌شود. در حال حاضر، با تجمع آي.‌سي‌هاي مختلف و برنامه‌نويسي آن‌ها، ميكروپروسسورها كه قلب كامپيوتر هستند، ساخته مي‌شود.
گرايش الكترونيك به گرايش سخت‌افزار نزديك مي‌شود و دانشجويان برق مي‌توانند با انتخاب درس‌هاي اختياري، به مسائل الكترونيكي كامپيوتر بپردازند.

 

 

 

 

مهندسي معدن

رشته‌ي مهندسي معدن داراي دو گرايش اكتشاف و استخراج معدن است. دانشجويان اكتشاف معدن درباره‌ي مكانيك سنگ، زمين‌شناسي ساختماني، ژئوفيزيك (اكتشافات زمين از طريق فيزيك) و زمين‌شناسي معدني مطالعه مي‌كنند و دانشجويان گرايش استخراج در زمينه‌ي فعاليت‌هاي مختلف معدني از قبيل حفاري، آتش‌باري، نگهداري، ترابري و اصول طراحي معدن و فرآورده‌هاي مواد معدني آموزش مي‌بينند. در واقع گرايش اكتشاف، با رشته‌ي زمين‌شناسي و گرايش استخراج، با رشته‌هاي عمران، متالورژي و شيمي معدني در ارتباط نزديك است.
مهندسي معدن تنها محدود به اكتشاف و استخراج معدن نيست، بلكه قلمرو فعاليت اين رشته، بسيار وسيع‌تر از كار در معدن است. براي مثال يك مهندس معدن مي‌تواند به اكتشاف ساختاري بپردازد؛ يعني براي اطلاع از وضعيت زمين يك‌سري تحقيقات و عمليات زمين‌شناسي انجام دهد و اين كار براي ساختن يك ساختمان بزرگ، شهرك، كارخانه يا ايجاد راه‌ها و بزرگراه‌ها ضروري است؛ زيرا بايد در آغاز از ويژگي‌هاي فيزيكي و مكانيكي زمين مورد نظر اطلاع داشت و سپس بر اساس آن، ساختمان را طوري ساخت كه نشست نامتقارن نکند و پي طبيعي آن بتواند سنگيني باري را كه بر آن وارد مي‌شود تحمل كند.
توانمندي‌ها و ويژگي‌هاي لازم
دانشجوي اين رشته بايد به زمين، مباحث زمين‌شناسي و بررسي‌هاي داخل زمين علاقه‌مند باشد. با وجود اهميت درس زمين‌شناسي در اين رشته، مهندسي معدن جزو رشته‌هاي گروه آزمايشي علوم رياضي است؛ زيرا در كار معدن، با حجم وسيعي از اطلاعات روبه‌رو هستيم. مثلاً نقشه‌ي زميني به مساحت 1300 كيلومتر مربع را در اختيار ما قرار مي‌دهند تا در آن به دنبال معدن بگرديم. حال اگر براي يافتن معدن وجب به وجب اين زمين را بگرديم، كار بيهوده‌اي انجام داده‌ايم بلكه بايد قسمت‌هاي پُرپتانسيل زمين را انتخاب كرده و براي مثال از 1300 كيلومتر موجود، حدود 100 كيلومتر، يعني 5 يا 10 درصد از مساحت كل را انتخاب کنيم و در اين مساحت به دنبال معدن بگرديم که چنين كاري تنها با استفاده از رياضيات امكان‌پذير است.
از عوامل مهم در موفقيت يك عمليات انفجاري، خردشدگي مناسب است؛ زيرا اگر ابعاد قطعات خردشده‌ي حاصل از انفجار، به دقت پيش‌بيني شود، عمليات متعاقب استخراج به خوبي طراحي شده و هزينه‌هاي كلي معدن در يك سطح مينيمم نگه داشته مي‌شود كه اين كار به کمک مدل‌هاي رياضي امكان‌پذير است؛ يعني به کمک مدل‌هاي رياضي مي‌توان ابعاد قطعات خردشده را پيش‌بيني كرد و در كل به يك طرح انفجاري بهينه دست يافت.
بخشي از كار مهندسي معدن مانند نقشه‌برداري، در زيرِ زمين انجام مي‌شود. دانشجوي اين رشته بايد از نظر جسمي توانايي خوبي داشته باشد و قدرت كار در معدن را كه بيش‌تر در خارج از شهر و گاه در نقاط دورافتاده قرار دارد، داشته باشد. به همين دليل بيش‌تر دانشجويان دختر اين رشته، با مشكلات كاري روبه‌رو مي‌شوند، به غير از تعداد معدودي از آن‌ها كه در آزمايشگاه‌ها و مراكز طراحي معدن فعاليت مي‌كنند.